Bu yazı Balakən ictimaiyyətinin təhsil sahəsindəki narahatlıqlarını və idarəçilikdə effektivliyə yönəlmiş təklifləri əks etdirir. Məqsədimiz tənqidi, konstruktiv və həll yönümlü yanaşma ilə yerli təhsil sisteminin gücləndirilməsinə töhfə verməkdir.
Təhsil millətin gələcəyidir-Azərbaycan xalqının Ümummilli Lideri Heydər Əliyev. Bu fikir cəmiyyətin inkişafında və dövlətin gələcəyində elmin və təhsilin rolunu müəyyən edən əsas strateji prinsiplərdən biridir.
Təhsilin Əhəmiyyəti
- İntellektual təməl: Təhsil sadəcə bir xidmət sahəsi deyil, cəmiyyətin intellektual səviyyəsini formalaşdıran həssas və mühüm bir sistemdir.
- Dövlət quruculuğu: Savadlı və bilikli gənclik hər bir müstəqil dövlətin güclü gələcəyinin və tərəqqisinin qarantıdır.
- Şəxsi inkişaf: Hər bir fərdin cəmiyyətdə düzgün mövqe qazanması, peşəkar və mənəvi cəhətdən yetişməsi məhz təhsildən asılıdır.
- Bu günümüzün istifadəsindəki və gələcəyimizin insan kapitlının yetişdirilməsində, hazırlanmasında təhsil olmazsa-olmazlardandır.Bəs təhsil sistemi,yerlərdə təhsilin idarə olunması necə qurulur,hal hazırda necədir,tələblərə cavab verirmi,keyfiyyəti hansı səviyyədədir,problemlər varmı,səbəbləri və həlli yolları hansılardır?..Bu suallar nələri ortaya çıxarır,cəmiyyətin istək və tələbləri hansı yöndədir?Bəs idarəetmədəki təyinatlarda ictimaiyyətin rəyi,fikirləri,istəkləri,tələbləri araşdırılırmı,öyrənilirmi,diqqətə alınırmı?Yanaşma necədir?..Təəssüf ki,heç nə ürəkaçan deyil.Yanaşma dostluq,adamın adamı,qrupdaxili əlaqələr,tanışlıq kimi xüsusiyyətlər doğrultusundadır.İdarəetmə,liderlik kimi dəyərlər,təyinatın ictimaiyyətin gözündəki yeri və fikri kimi meyarlar heç axtarılmır,araşdırılmır,nəzərə alınmır və sonda problem çuxuru daha da dərinləşir,xaotik vəziyyət xroniki hal alır.Bu məqamda təhsil idarəçiliyində kişi cinsinin idarəçi və liderlik faktorunun qısa təhlilinə nəzər salmaq istəyirəm ki,bu gün Balakən rayonunun təhsil sektorunda buna böyük ehtiyac,zərurət var:
- Təhsil İdarəçiliyində Liderlik: Kişi Rəhbərlərin Çevik Qərarları və Sistemə Təsiri
- Təhsil hər bir cəmiyyətin gələcəyini inşa edən, mənəvi və intellektual təməlləri formalaşdıran ən strateji sahədir. Bu strateji sahənin uğuru isə birbaşa olaraq effektiv idarəçilikdən və liderlik keyfiyyətlərindən asılıdır. Müasir dövrdə təhsil ocaqlarında idarəetmə prinsipləri yeniləndikcə, rəhbər şəxslərin yanaşma tərzi, böhran vəziyyətlərində göstərdiyi reaksiya və problemlərin həlli sürəti ön plana çıxır. Bu kontekstdə, təhsil sektoruna kişi müəllimlərin rəhbərlik etməsi, onların idarəçilik fəaliyyətindəki xüsusi rolu, çevik qərarvermə mexanizmləri və problemlərin köklü həllinə nail olmaq bacarıqları aktual müzakirə mövzularından biridir.
- Strateji Baxış və Çevik Qərarvermə Mexanizmi
- Təhsil müəssisələri dinamik strukturlardır və burada hər an gözlənilməz krizis vəziyyətləri (istər tədris prosesində, istərsə də inzibati-təsərrüfat işlərində) yarana bilər. Kişi rəhbərlərin idarəçilik üslubunda çox vaxt analitik təhlil, nəticəyə yönümlülük və emosiyalardan uzaq, soyuqqanlı yanaşma üstünlük təşkil edir. Bu keyfiyyətlər stresli və zaman məhdudiyyəti olan anlarda daha çevik və qətiyyətli qərarların alınmasını təmin edir. Risk menecmenti sahəsindəki praqmatik addımlar təhsil prosesinin axsamadan, minimum zaman itkisi ilə davam etməsinə birbaşa töhfə verir.
- Problemlərin Dərindən Bilinməsi və Praktiki Həllər
- Kişi idarəçilərin təhsil müəssisəsinin daxili strukturlarına, logistikasına və infrastruktur məsələlərinə yanaşması adətən daha praktik və sistemli xarakter daşıyır. Problemlərin kökünü dərindən və sürətlə təhlil etmək, bürokratik maneələri effektiv şəkildə aşmaq və digər dövlət və ya özəl qurumlarla qarşılıqlı əlaqələri qısa zamanda qurmaq məsələsində kişi müəllimlərin işgüzar idarəçilik potensialı yüksəkdir. Onlar nəticəyə fokuslanaraq, “problem-həll” zəncirini ən qısa yolla tamamlamağa meyllidirlər. Bu isə təhsil müəssisəsində həm texniki, həm də inzibati xarakterli çətinliklərin böyümədən, zamanında aradan qaldırılmasına imkan yaradır.
- Nizam-İntizam, Müsbət Otoritet və “Rol Model” Fiquru
- Təhsil ocaqları təkcə bilik verilən məkanlar deyil, həm də şəxsiyyətin formalaşdığı mühitdir. Xüsusilə orta məktəblərdə müəllim kollektivinin böyük hissəsinin qadınlardan ibarət olması təbii bir balans yaratsa da, idarəçilikdə kişi nüfuzunun (otoritetinin) mövcudluğu xüsusi bir əhəmiyyət kəsb edir. Kişi rəhbərlər, xüsusən yeniyetməlik dövründə olan oğlan şagirdlərin nizam-intizam qaydalarına riayət etməsində, onlara doğru davranış modellərinin aşılanmasında güclü bir “rol model” (nümunə) rolunu oynayırlar. Bu, məktəbdaxili konfliktlərin qarşısının alınmasında və sağlam psixoloji mühitin qorunmasında vacib faktordur.
- Nəticə və Müasir Menecment Paradigması
- Yekun olaraq qeyd etmək olar ki, təhsil sektorunda kişi müəllimlərin rəhbər vəzifələrdə təmsil olunması idarəçilik sisteminə xüsusi bir dinamizm, sürət və struktur möhkəmliyi gətirir. Bununla belə, müasir menecment prinsipləri göstərir ki, ən mükəmməl təhsil modeli kişi rəhbərlərin çevikliyi, praqmatizmi və nizam-intizam təməlləri ilə qadın idarəçilərin empatiyası, detallara həssaslığı və pedaqoji incəliyinin sintezi üzərində qurulur. Kişi liderlərin idarəetmədə fəal iştirakı, təhsilimizin qarşıya qoyduğu böyük hədəflərə daha əmin və sürətli addımlarla irəliləməsinə rəvac verir.
Balakən təhsil sektorunda(keçmiş adıyla maarif müdiri) qadın rəhbərlərdən keçmişdə Solmaz xanım Əfəndiyeva olub,onu hamı tanıyır,idarəetməsi bu günkü neçə kişinin idarəetməsindən üstün idi.Sonuncu qadın rəhbər isə Mehparə xanım Mirzəyeva idi.İnsan kimi gözəl insan,rəhbər kimi əlindən gələni əsirgəməyən,gecə-gündüz çalışan,ürəyi yanan bir insandır.Amma nəhayətində qadın idi. Onların fədakarlığı və işgüzarlığı ictimaiyyət tərəfindən qiymətləndirilir. Bu gün,hal hazırda Balakən təhsil sektorunun kişi rəhbərə ehtiyacı var,həm də heç olmadığı qədər.Çünki təhsildə çox,lap çox problemlər var. Bunların bir çoxunun həllində kişi sərtliyi,qətiyyəti lazımdır.Necə ki,ailədə atanın yeri,sözü,böyüklüyü qarşıqoyulmazdır,dəyərlidir.Azərbaycanın,azərbaycanlıların öz mentaliteti var və burda böyük,ailə başçısı deyiləndə kişi ilk olaraq ağla gələndir.Biz işimizi milli mənəvi dəyərlər üzərində qursaq,sarsılmaz,sağlam təməllər üzərində qurmuş olarıq o işimizi.
Başda Elm və Təhsil Nazirliyi və onun Şəki-Zaqatala Regional Təhsil İdarəsi olmaqla Balakən təhsilinə,təhsil sektoruna təyinatda bu prizmadan baxmağınızı,ictimaiyyətin fikrini nəzərə alaraq yanaşmanızı xahiş edirik.”Yeni Balakən” qəzeti Balakən ictimaiyyətinin tribunasıdır.Burda səslənən fikirlər,yazılanlar ictimaiyyətin dilindən,bağrından qopanlardır.İctimai rəyi nəzərə almanız işinizi asanlaşdırar.Ola bilər biriləriniz Bakıda,biriləriniz Şəkidə məskunlaşmısınız,Balakəndən kimi təyin etsək,xalq,ictimaiyyət kimi məsləhət bilir,kimi dəstəkləyəcəklər,kimə işləməyə kömək olacaqlar deyə xalqın fikriylə maraqlanacaq olsanız,yalnız və yalnız bu maraq doğrultusunda atılacaq addımın qəbul ediləcəyi,dəstək görəcəyi düşünülməlidir ki,-ictimaiyyət sizə bir sıra nümayəndə,namizədlər göstərə bilər-məsələn Nizami adına şəhər 1 saylı tam orta ümumtəhsil məktəbinin tarix müəllimi Altay Məmmədov,növbəri biri isə vəzifəyə rüşvətsiz,imtahan verib yüksək nəticə əldə edərək,öz savadıyla,biliyiylə,qabiliyyətiylə Balakən rayonu Qazma kəndi,A.Mirəliyev adına 2 nömrəli tam orta ümumtəhsil məktəbinə direktor vəzifəsinə qəbul olmuş,hal hazırda da həmən məktəbdə direktor işləyən Elvin Eldar oğlu Əliyev. İctimaiyyətin təklif etdiyi namizədlərdən Altay Məmmədov və Elvin Əliyev kimi müəllimlərin nümunələri göstərir ki, yerli kadrlar arasında həm pedaqoji, həm də idarəçilik,əsasən də liderlik potensialı mövcuddur. Bu cür namizədlərin qiymətləndirilməsi zamanı peşəkarlıq, şəffaflıq və ictimai rəylərin nəzərə alınması əsas olmalıdır. Buyurun,seçim sizindir hörmətli Elm və Təhsil Nazirliyi,Şəki-Zaqatala RTİ.
Yeni Balakən
Leave a Reply