0

Azərbaycan və BƏƏ arasında münasibətlərdə yeni mərhələnin başlanğıcı və Əbu-Dabidən verilən sülh mesajı

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri ilə Azərbaycanı təkcə dini bağlar deyil, eyni zamanda möhkəm siyasi, iqtisadi, eləcə də mədəni-humanitar əlaqələr birləşdirir. İki ölkə arasında müntəzəm olaraq həyata keçirilən yüksək səviyyəli səfərlər, imzalanan müqavilələr bu əlaqələri daha da inkişaf etdirir, onu yeni bir mərhələyə daşıyır. Bu mənada, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin fevralın 3–4-ü tarixlərində BƏƏ-yə işgüzar xarakterli səfəri də ikitərəfli əlaqələrin inkişaf etdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edirdi.

Azərbaycan Prezidenti BƏƏ-yə səfəri çərçivəsində bu ölkədən olan həmkarı Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyanla görüşdü. Görüşün nəticəsi olaraq Azərbaycan və BƏƏ prezidentlərinin iştirakı ilə “Cənub Qaz Dəhlizi” QSC-də İqtisadiyyat Nazirliyinə məxsus qeyri-nəzarət payının müəyyən hissəsinin Əbu-Dabi Milli Neft Şirkətinin investisiya qolu olan XRG şirkətinə satışı ilə bağlı alqı-satqı müqaviləsinə dair sənəd imzalandı. Bu, BƏƏ ilə Azərbaycan arasında iqtisadi, xüsusilə enerji sahəsində əməkdaşlığın daha da dərinləşdiyinin göstəricisidir.

Ümumiyyətlə, Əbu-Dabi ilə enerji sahəsini əhatə edən bir neçə əməkdaşlıq istiqaməti mövcuddur. BƏƏ-nin “Masdar” şirkəti indiyə qədər Azərbaycanla birgə ölkəmizdə bir neçə böyük layihə həyata keçirib. Bu proses hazırda da mərhələli şəkildə davam edir. Məsələn, 230 MVt-lıq Qaradağ Günəş Elektrik Stansiyası artıq fəaliyyət göstərir. Qaradağ Günəş Elektrik Stansiyası Xəzər regionunda və MDB məkanında ən böyük günəş elektrik stansiyasıdır. Bundan başqa, “Masdar” və SOCAR qarşılıqlı investisiyalarla 1 QVt gücündə əlavə günəş və külək enerjisi layihələrinin tikintisini planlaşdırır. Göründüyü kimi, BƏƏ ilə Azərbaycan arasında enerji sektorunda əməkdaşlıq kifayət qədər genişdir və dövlət başçısının bu dəfəki səfəri çərçivəsində imzalanan sənəd bu əlaqələrin inkişafına əlavə zəmin yaradacaq. Xüsusilə alternativ enerji, yaşıl enerjinin inkişaf etdirilməsi istiqamətində iki ölkə arasında kifayət qədər potensial var.

Bakı ilə Əbu-Dabi arasında hərbi sahədə əməkdaşlıq da yeni bir mərhələyə qədəm qoyub. Dövlət başçısının BƏƏ-yə səfəri çərçivəsində Azərbaycan Respublikasının Müdafiə Nazirliyi ilə Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Müdafiə Nazirliyi arasında müdafiə əməkdaşlığı razılaşması barədə niyyət məktubunun imzalanması buna əyani sübutdur.

Artıq hərbi əməkdaşlığın ilkin addımlarını görürük. Fevralın 3-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan iki ölkənin Silahlı Qüvvələrinin hərbi qulluqçularının iştirakı ilə Əbu-Dabidə keçirilən “Sülh Qalxanı – 2026” birgə əməliyyat-taktiki təlimini izlədilər. Hərbi sahədə əməkdaşlıq, ilk növbədə, təcrübə mübadiləsi baxımından əhəmiyyətlidir. Bildiyimiz kimi, BƏƏ müasir hərbi texnologiyalar, pilotsuz uçuş aparatları, kiber təhlükəsizlik və yüksək dəqiqlikli silah sistemləri sahəsində ciddi təcrübəyə malikdir və Azərbaycan üçün bu təcrübədən yararlanmaq ordunun modernləşdirilməsi və texnoloji imkanlarının artırılması baxımından önəmlidir.

Azərbaycan Prezidentinin BƏƏ-yə səfərində ən yadda qalan məqamlardan biri də dövlət başçımıza “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı”nın təqdim edilməsi oldu. Bu mükafat həm Azərbaycan dövləti, həm də onun dövlət başçısı cənab İlham Əliyevə beynəlxalq səviyyədə göstərilən yüksək ehtiramın və etimadın təsdiqi idi. Bu, həm də ölkələr və xalqlar arasında dostluq, qarşılıqlı anlaşma və əməkdaşlıq prinsiplərinə verilən qiymətdir.

Hər kəsə məlumdur ki, Azərbaycan Prezidenti uzun illərdir regionda sülhün, sabitliyin və əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsi istiqamətində ardıcıl çalışır. Dövlət başçısı istər keçmiş Qarabağ münaqişəsi mövcud olduğu illərdə, istərsə də İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra ancaq sülh çağırışı edib, Ermənistanla sülh müqaviləsinin imzalanmasının tərəfdarı olub. Cənab Prezident mükafatın təqdimetmə mərasimi zamanı çıxışında da sülhün vacibliyini ifadə etdi, bunun regionumuz və onun inkişafı üçün zəruriliyini vurğuladı. Azərbaycan lideri bütün ali tribunalarda olduğu kimi, Əbu-Dabidən də dünyaya sülh mesajı verdi, bu siyasətə sadiqliyini bir daha beynəlxalq aləmə bəyan etdi. “Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı” da məhz həmin siyasətin beynəlxalq aləmdə yüksək səviyyədə dəstək gördüyünü və qiymətləndirildiyini göstərir.

Nəsib Məhəməliyev

Milli Məclisin deputatı

Narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsi və narkomanlıq müasir dünyanın qlobal problemlərindən biridir. Narkomaniya cəmiyyətin mənəvi və intellektual potensialının yoxa çıxmasına, genefondun tənəzzülünə və digər bir sıra mənfi nəticələrə gətirib çıxarır. Nаrkоmаniyanın gələcək nəsillərin tаlеyində mənfi rоlunu görən Ümummilli lidеr Hеydər Əliyеv qeyd edirdi: “Biz dünyаdа ümumbəşəri prоblеmlərin tеz həll оlunmаsının tərəfdаrıyıq və bundаn sоnrа dа bütün insаnlаr üçün böyük təhlükə оlаn nаrkоmаniyа və nаrkоbiznеslə mübаrizənin ön sırаlаrındа оlаcаğıq”. Respublikamızda 2022-ci ildə 10665, 2023-cü ildə 10057, 2024-cü ildə 8863 sayda bu kateqoriya cinayət törədilmişdir. Narkomaniyaya qarşı mübarizənin aparılması ictimai-siyasi, hüquqi əhəmiyyət kəsb etməklə ölkəmizdə də bu sahədə ciddi addımlar atılmaqdadır. Belə ki, Ümummilli lider Heydər Əliyevin “Narkomanlığa və narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinə qarşı tədbirlər haqqında” 26 avqust 1996-cı il tarixli 485 №-li Fərmanı ilə Narkomanlığa və Narkotik Vasitələrin Qanunsuz Dövriyyəsinə Qarşı Mübarizə üzrə Dövlət Komissiyası yaradılmışdır. Komissiya narkomaniyaya qarşı mübarizədə dövlət siyasətini həyata keçirilməsini təmin etməklə, maarifləndirmə və təbliğat işlərini həyata keçirir. Sözügedən mübarizənin daha səmərəli aparmaq üçün beynəlxalq əməkdaşlığın aparılması və təkmil qanunvericilik bazasının formalaşdırılması zəruri idi. Azərbaycan Respublikası 1 dekabr 1998-ci il tarixli qanunla BMT-nin “Narkotik vasitələr haqqında” Konvensiyasına, 16 fevral 2001-ci il tarixli qanunla “Narkotik maddələrin qəbul edilməsi və narkotik maddələrin qeyri-qanuni dövriyyəsi ilə mübarizədə əməkdaşlıq haqqında” Parsial Sazişə qoşulmuşdur. 28 iyun 2005-ci il tarixdə isə “Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorların dövriyyəsi haqqında” qanun qəbul edilmişdir. Ümumilikdə, bu sahədə 49 qanun, 21 fərman, 67 sərəncam, 5 dövlət proqramı, Nazirlər Kabinetinin 40 qərarı qəbul edilmişdir.

Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsi 30 dekabr 1999-cu ildə qəbul edilən zaman narkotik vasitə və psixotrop maddələrin qanunsuz dövriyyəsi ilə əlaqədar cinayətlərə 26-cı fəsil (234-240-ci maddələr) yer verilmişdir. CM-in 234-cü maddəsi qanunsuz olaraq narkotik vasitəni, psixotrop maddəni və ya onların prekursorlarını hazırlama, istehsal etmə, əldə etmə, saxlama, daşıma, göndərmə və ya satmanı, 235-ci maddə həmin predmetləri talama və ya hədə-qorxu ilə tələb etməni, 236-cı maddə narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin istehlakına təhrik etməni, 237-ci maddə qanunsuz olaraq tərkibində narkotik maddələr olan bitkiləri kultivasiya etməni, 238-ci maddə onların istehlakı üçün tiryəkxanalar təşkil etmə və ya saxlamanı, 239-cu maddə narkotik vasitə və psixotrop maddə əldə etmək hüququ verən reseptləri tibbi göstəricilər olmadan qanunsuz vermə və ya saxtalaşdırmanı və nəhayət, 240-cı maddə güclü təsir edən və ya zəhərli maddələrin satış məqsədilə qanunsuz dövriyyəsini qadağan edir. 1999-cu ildən bu günə qədər qeyd etdiyimiz maddələrin təkmilləşdirilməsi istiqamətində mühüm əlavə və dəyişikliklər edilmişdir. Məsələn, 20 oktyabr 2017-ci il tarixli Qanunla CM-nin 234-cü maddəsi ilə qadağan olunan əməllərin dairəsi genişlənərək hazırki vəziyyətə gətirilmiş, 26 aprel 2022-ci il tarixli qanunla satış məqsədi olmadan narkotik vasitələrin, psixotrop maddələr və onların prekursorlarını külli miqdarda əldə etmə, hazırlama, saxlama, daşıma, emal etmə əməli CM-ə daxil edilmiş və 3 ildən 8 ilədək azadlıqdan məhrumetmə cəzası nəzərdə tutulmuşdur. Eyni əməl xeyli miqdarda törədildikdə isə 3 ilədək azadlıqdan məhrumetmə ilə və ya 1 ildən 3 ilədək azadlığın məhdudlaşdırılması ilə cəzalandırılır. Müasir dövrümüzdə insanlar mediadan və sosial şəbəkələrdən çox geniş şəkildə istifadə edirlər. Bunun müsbət cəhətləri ilə yanaşı, mənfi nəticələri də qaçınılmazdır. Bunlardan biri də məhz narkotik vasitələrin satışı zamanı mediadan, sosial şəbəkələrdən vasitə kimi istifadə edilməsi, habelə həmin maddələrin istehlakına sosial şəbəkələr və media vasitəsilə təhrik etmədir. Bu halların qarşısını almaq üçün 29 aprel 2022-ci il tarixli qanunla CM-ə 234.4.4-cü maddə əlavə edilmişdir. Qanuna əsasən, bu tip cinayətlərin mediadan, o cümlədən internet informasiya ehtiyatlarından və ya informasiya-telekommunikasiya şəbəkələrindən istifadə etməklə törədilməsinə görə 5 ildən 12 ilədək müddətə azadlıqdan məhrum etmə ilə cəzalandırılır.

Göstərilənlərdən əlavə narkomaniya ilə mübarizədə mühüm addımlardan biri də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin 17 sentyabr 2025-ci il tarixli, 721 №-li Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsinə və narkomanlığa qarşı mübarizəyə dair 2025-2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı”nın təsdiq etməsi idi. Narkomaniya ilə bağlı sayca 5-ci olan bu Proqramda qeyd edilir ki, onun əsas məqsədi müasir informasiya texnologiyalarının imkanlarından istifadə olunmaqla narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsinin və narkomanlığın yayılmasının maarifləndirmə yolu ilə qarşısının alınması, narkomanlığa düçar olmuş şəxslərin müalicəsi və reabilitasiyası sahəsində yeni üsulların tətbiqi, normativ hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi və digər kompleks tədbirlərin həyata keçirilməsindən ibarətdir. Proqramda, həmçinin, qlobal trendlər, mövcud vəziyyətin təhlili, hədəf göstəriciləri, əsas məqsədlər, prioritet istiqamətlər, maliyyələşdirmə məsələləri və tədbirlər planı göstərilmişdir. Sözügedən sənəddə digərləri ilə yanaşı, cinayətkarlıqla mübarizə aparan  Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğuna da bir sıra tədbirlərin keçirilməsində iştirak etmək tövsiyə olunmuşdur. Bunlara aiddir: ölkəyə qaçaqmalçılıq yolu ilə narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının daşınmasının qarşısının alınması istiqamətində əməliyyat-axtarış tədbirlərinin və profilaktik tədbirlərin gücləndirilməsi; sözügedən predmetlərin qanunsuz dövriyyəsinə və narkomanlığın yayılmasına qarşı mübarizə sahəsində beynəlxalq təcrübədən istifadə etməklə əməkdaşların peşəkarlığının yüksəldilməsi və təcrübə mübadiləsi məqsədilə seminarların, təlimlərin və digər tədbirlərin keçirilməsi; cinayət mühakimə icraatı zamanı belə cinayətlərin törədilməsini doğuran səbəb və şəraitin öyrənilməsi, eləcə də qarşısının alınması üçün tədbirlər görülməsi; narkotik vasitələrin və psixotrop maddələrin gizli pərakəndə satış şəbəkəsinin ifşası və bu cinayəti  törədən şəxslərin vaxtında məsuliyyətə cəlb edilməsi istiqamətində təşkilati və praktiki tədbirlərin gücləndirilməsi; cinayət təqibi üzrə məhkəməyədək icraat zamanı qanunsuz dövriyyədən çıxarılmaqla maddi sübut kimi götürülmüş narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin, onların prekursorlarının və güclü təsir edən maddələrin cinayət təqibi üzrə icraat başa çatanadək məhv edilməsi və ya tibbi məqsədlərlə istifadə üçün təhvil verilməsi ilə bağlı normaların tətbiqi təcrübəsinin ümumiləşdirilməsi və onların tətbiqinə nəzarətin gücləndirilməsi, narkotik vasitələrin, psixotrop maddələrin və onların prekursorlarının qanunsuz dövriyyəsinə,narkomanlığa qarşı mübarizə sahəsini tənzimləyən normativ bazanın təkmilləşdirilməsinə dair təkliflər verilməsi; narkotik asılılığı olan şəxslərin narkoloji xəstələr üçün fəaliyyət məhdudiyyəti nəzərdə tutulmuş peşə növü və vəzifələr üzrə işə qəbulun qarşısının alınmasından ötrü işəgötürənin məsuliyyətinin artırılması məqsədilə normativ bazanın təkmilləşdirilməsinə dair təkliflər verilməsi və s.

Narkomaniya ilə mübarizədə effektiv üsullardan  biri də maarifləndirmə işlərinin aparılmasıdır. Məhz media ictimaiyyəti narkotik vasitələrin yaratdığı faciələr barədə cəmiyyəti məlumatlandırır.. Eyni zamanda narkomaniyaya qarşı təbliğat işinin aparılmasında sosial şəbəkələrin imkanlarından geniş istifadə edilməsi, problemin mahiyyətini ifadə edən xüsusi verilişlərin sayının artırılması, o cümlədən həmin verilişlərə həkim-narkoloqların cəlb edilməsi, aidiyyəti dövlət qurumları ilə media subyektləri arasında əməkdaşlığın daha da gücləndirilməsi, həmçinin qeyri-hökumət təşkilatlarına ayrılan qrant layihələr hesabına effektiv və təsirli yeni sosial çarxların hazırlanması, onların mediada geniş işıqlandırılması vacib faktorlardandır. Narkotik vasitələrin qanunsuz dövriyyəsinə və narkomaniyaya qarşı mübarizədə dövlət orqanları ilə yanaşı, cəmiyyət, ictimai təşkilatlar, xüsusilə, media subyektləri aktiv iştirak etdiyi halda, dövlətin narkomaniya ilə mübarizədə apardığı siyasət öz töhfəsini verə bilər.

Bu sahədə ideoloji işlərin aparılması istiqamətində Narkomanlığa və Narkotik Vasitələrin Qanunsuz Dövriyyəsinə Qarşı Mübarizə üzrə Rayon Komissiyası müntəzəm iş aparır.

Balakən rayon prokurorluğunun

müstəntiqi vəzifəsi üzrə stajor                                                                          

           Famil Əhmədli

0

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev fevralın 2-də Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə işgüzar səfərə gəlib. Əbu-Dabinin Zayed Beynəlxalq Aeroportunda dövlətimizin başçısının şərəfinə fəxri qarovul dəstəsi düzülmüşdü. Prezident İlham Əliyevi Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin Prezidenti Şeyx Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan qarşılayıb. Daha sonra liderlər arasında görüş keçirilib və bu görüş zamanı iki ölkə arasındakı münasibətlər strateji tərəfdaşlıq kimi dəyərləndirilib.

Görüşdə siyasi, iqtisadi, enerji, mədəni və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın inkişafından məmnunluq ifadə olunub, əlaqələrin gələcəkdə daha da genişləndirilməsi barədə razılıq əldə edilib. Səfərin ən mühüm və maraqlı hissəsi isə Əbu-Dabidə keçirilən “Sülh Qalxanı – 2026” birgə əməliyyat-taktiki hərbi təlimi olub. Son dövrlər regionda gərginləşən geosiyasi vəziyyət fonunda Körfəzin ən güclü dövlətlərindən biri olan BƏƏ ilə Cənubi Qafqazın lider ölkəsi Azərbaycanın hərbi sahədə əməkdaşlığı xüsusi əhəmiyyət daşıyır və beynəlxalq səviyyədə maraqla qarşılanır.

Bu sahədə əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi üçün real imkanlar mövcuddur. Ölkələr arasında qarşılıqlı niyyət protokolunun imzalanması gələcəkdə daha geniş və sistemli hərbi əməkdaşlığa start veriləcəyi fikrini gücləndirir. Səfər çərçivəsində Azərbaycan Dövlət İqtisadiyyat Nazirliyinə məxsus Southern Gas Corridor CJSC şirkətinin qeyri-nəzarətçi payının BƏƏ-nin investisiya bölməsi XRG tərəfindən alınmasına dair sənədin imzalanması da xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu addım iki ölkə arasında enerji sahəsində bazar iştirakını və investisiya əməkdaşlığını artırmağa yönəlib.

Əbu-Dabi və Bakı arasında yüksələn enerji əməkdaşlığının gələcəkdə daha da inkişaf etdirilməsi, eləcə də BƏƏ-dən olan iş adamlarının Azərbaycan iqtisadiyyatına daha çox investisiya yatırması əsas gözləntilər sırasındadır. Xüsusilə Azərbaycanın zəngin turizm potensialı BƏƏ investorları üçün cəlbedici hesab olunur. Bununla yanaşı, ərəb investorların işğaldan azad edilmiş bölgələrdə müxtəlif layihələr həyata keçirməsi də maraq doğurur. Hazırda Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələri xarici investorlar üçün “investisiya cənnəti” kimi qiymətləndirilir.

Səfər zamanı ikitərəfli münasibətlərlə yanaşı, regionda baş verən geosiyasi proseslərin, o cümlədən Yaxın Şərqdə yaşanan son hadisələrin də müzakirə edildiyi istisna deyil. Azərbaycan bu gün regionun aparıcı dövləti kimi beynəlxalq siyasətdə də əsas aktorlardan biri qismində çıxış edir. Yaxın Şərqdə sülh və sabitliyin təmin olunmasında ölkəmizin son dövrlərdə oynadığı fəal rol beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətindən kənarda qalmır.

Azərbaycan və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri arasında artan münasibətlərin gələcəkdə ən yüksək səviyyəyə çatdırılması hədəflənir. Bakı və Əbu-Dabi arasında qardaşlaşma əlaqələri üçün memorandumun imzalanması da bu strateji yaxınlaşmanın bariz göstəricisidir.

                                           Politiloq

                               Zeynal Əmrəliyev

0

Balakəndə “Gənclər gələcəyimizdir” adlı tədbir keçirilib

Bu gün Balakən Rayon İcra Hakimiyyəti, Yeni Azərbaycan Partiyası rayon təşkilatı, rayon üzrə gənclər və idman sektoru, Gənclər Evi Sosial Xidmət müəssisəsinin birgə təşkilatçılığı ilə 2 Fevral-Azərbaycan Gəncləri Gününə həsr olunmuş “Gənclər gələcəyimizdir” adlı tədbir keçirilib.

 Tədbirdə Balakən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Natiq Ağayev, YAP fəalları, qazilər və fəal gənclər iştirak edib. Yeni Azərbaycan Partiyası Balakən rayon təşkilatının inzibati binasında keçirilən tədbirdə iştirakçılar əvvəlcə gənclərin əl işlərindən ibarət sərgi və xaricdə yaşayan gənclərin video təbriklərinə baxıblar. Daha sonra Ulu Öndər Heydər Əliyevin və şəhidlərin əziz xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni səsləndirilib.

Tədbirdə məruzə ilə çıxış edən Balakən rayonu üzrə gənclər və idman sektorunun müdiri vəzifəsini müvəqqəti icra edən baş məsləhətçi Sarxan Hacıyev rayon gənclərinin gördüyü işlər, respublikanın ictimai-siyasi həyatında gənclərin rolu, ölkə idmanında rayon gənclərinin təmsilçiliyi ilə bağlı tədbir iştirakçılarına məlumat verib.

 Digər çıxış edənlər Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı Fərid Əliyev, Balakən Dövlət Peşə Təhsili Mərkəzinin direktor müavini Aysel Padarova, Balakən regional ASAN Xidmət Mərkəzinin əməkdaşı  Aynur Gülüyeva və fəal gənc Ayşə Qarayeva Ulu Öndərin 1997-ci il fevralın 2-də imzaladığı Sərəncamına əsasən, fevralın 2-sinin Azərbaycan Gəncləri Günü elan edilməsindən, gənclərin respublikanın ictimai-siyasi həyatında fəal iştirakından, müxtəlif sahələrdə qazandıqları uğurlardan danışıblar. Bildirilib ki, 44 günlük Vətən müharibəsində rəşadətli Azərbaycan Ordusunun sıralarında Vətən uğrunda mətanətlə vuruşan qəhrəman gənclərimiz öz adlarını xalqımızın ən yeni tarixinə qızıl hərflərlə yazıblar.

Rayon rəhbəri Natiq Ağayev çıxışında Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən əsası qoyulmuş dövlət gənclər siyasətinin Azərbaycan gəncliyinin inkişafına tarixi bir töhfə verdiyini qeyd edib. Vurğulanıb ki, müstəqil Azərbaycan dövləti gənclərin bacarıq və intellektual potensialının üzə çıxarılması üçün hər zaman geniş imkanlar yaradıb, bu təbəqəyə xüsusi diqqət və qayğı göstərib. Dövlət gənclər siyasətinin nəticəsidir ki, bu gün ölkəmizdə intellektual, vətənpərvər, savadlı yeni nəsil yetişmişdir. Bildirilib ki, dövlət gənclər siyasəti bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirir. Rayon icra hakimiyyətinin başçısı Natiq Ağayev gəncləri əlamətdar gün münasibətilə təbrik edib, onlara təhsildə, fəaliyyət göstərdikləri sahələrdə yüksək nailiyyətlər arzulayıb.

Sonda Yeni Azərbaycan Partiyası sıralarına qəbul olmuş gənclərə partiya vəsiqələri, həmçinin bir qrup fəal gəncə Şəki-Zaqatala Regional Gənclər və İdman İdarəsinin diplomları təqdim edilib.

                                                               Yeni Balakən

0

Azərbaycan gəncliyi dövlətin diqqət və qayğısı ilə əhatə olunub

Müstəqilliyin ilk illərində bir çox sahələrdə olduğu kimi gənclərlə iş sahəsində də ciddi boşluqlar mövcud idi. Dövlətin diqqətindən kənarda qalan Azərbaycan gənci özünü yalnız, təcrid olunmuş vəziyyətdə hiss edirdi. Yaranmış bu situasiyadan isə həmin illərdə Azərbaycana asanlıqla ayaq aça bilən xarici qüvvələr, radikal dini təşkilatlar öz maraqları naminə istifadə edə bilirdilər. Nəticə etibarilə Azərbaycan gənci bu diqqətsizliyin sonucunda özünü ölkəyə sirayət etmiş dini ekstremist təşkilatlarda, müxtəlif cərəyanlarda tapırdı.

Ümummilli Lider Heydər Əliyev 90-cı illərin əvəllərində xalqın təkidli tələbi ilə hakimiyyətə gələnə qədər bu mənfi tendensiya davam etdi. 1993-cü ilin iyun ayında Naxçıvandan Bakıya siyasi hakimiyyətə qayıdan Heydər Əliyevin çiyinlərinə o zaman böyük yük düşürdü. Bir tərəfdən həmin dövrdə ölkəni təhdid edən vətəndaş müharibəsinin qarşısını almalı, Azərbaycanda ictimai-siyasi sabitliyi təmin etməli, digər tərəfdən müxtəlif sahələrdə mövcud olan boşluqları, çatışmamazlıqları aradan qaldırmalı idi. Təbii ki, gənclərlə iş də bu sahədə istisna deyildi. Gələcəyə yönəlik bilikli, bacarıqlı, vətənpərvər gənclərin yetişdirilməsi üçün onlara diqqət artırılmalı, kənar təsirlərin neytrallaşdırılması üçün ciddi addımlar atılmalı idi. Bir sözlə gənc onun arxasında hansısa xarici ölkə, dini cərəyan və ya ekstremist təşkilatın deyil, Azərbaycan dövlətinin dayandığını hiss etməli idi.

Beləliklə, Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında ölkədə gənclərlə bağlı sistemli tədbirlərin həyata keçirilməsinə başlanıldı. 1994-cü ildə gənclərlə iş sahəsində konseptual yanaşmanın ortaya qoyulması, 1996-cı ildə Gənclər və İdman Nazirliyinin yaradılması dövlətin gənclər siyasətinin formalaşdırılması istiqamətində atılan mühüm addımlar idi. Bu həm də Azərbaycanda müstəqil dövlət gənclər siyasətinin əsasının qoyulduğunun təzahürü idi. Ümummilli Lider sonrakı dövrlərdə gənclərlə müntəzəm şəkildə bir araya gələrək onların problemləri ilə maraqlanır, təşəbbüslərini dinləyir və həmin təşəbbüslərə öz dəstəyini göstərirdi. Artıq Azərbaycan gənci yad təsirlərdən, xarici amillərdən uzaq idi. Çünki onun arxasında Azərbaycan dövləti dayanırdı. Elə Ulu Öndərin “Mən həmişə gənclərə arxalanmışam” fikri də həm Ümummili Liderin, həm də Azərbaycan dövlətinin gənclərə olan böyük etimadının bariz nümunəsi idi. Heydər Əliyev gənclərin ölkənin taleyində məsuliyyət daşıdığını daim vurğulayaraq, onları müstəqil Azərbaycanın qurucuları kimi görürdü. Bu mənada Ulu Öndər əbəs yerə demirdi: “Bizim xalqımızın gələcəyi gənclərdir. Gənclər isə gərək həm fiziki cəhətdən sağlam olsunlar, həm də yüksək şüura, yüksək biliyə, yüksək əxlaqa, yüksək tərbiyəyə, yüksək elmə malik olsunlar. Bunlar hamısı bir-birinə sıx bağlıdır”.

Təsadüfi deyil ki, hər il fevralın 2-də qeyd edilən “Gənclər Günü” də Heydər Əliyevin Azərbaycan gəncinə ən böyük ərmağanıdır. Belə ki, Ümummilli Liderin gənclər forumunun təşkili ilə bağlı 1995-ci ildə irəli sürdüyü təşəbbüsdən sonra 1996-cı ildən etibarən müntəzəm olaraq Azərbaycan gənclərinin forumlarının keçirilməsinə başlanıldı. 1996-cı il fevralın 2-də keçirilən Azərbaycan Gənclərinin I Forumundan sonra bu, ənənə halını aldı. İlk Forumda Ulu Öndərin şəxsən iştirak etməsi Heydər Əliyevin gənclərə nə dərəcədə böyük diqqət ayırdığını, onlara etimad göstərdiyini təsdiqləyirdi. 1997-ci il, fevralın 1-də Heydər Əliyev tərəfindən imzalanmış Sərəncama əsasən fevralın 2-si Azərbaycan Gəncləri Günü elan edildi. Azərbaycanda belə bir günün təsis edilməsi təkcə ölkə tarixində deyil, eyni zamanda MDB məkanında və Şərqi Avropa ölkələri arasında bir ilk idi. Həmin sərəncam əsasında MDB məkanı və Şərqi Avropa ölkələri arasında ilk dəfə olaraq Azərbaycanda Gənclər Günü təntənəli şəkildə qeyd edilməyə başlanıldı. Bu həm də Azərbaycanın gənclərə yönəlik siyasətdə bir çox ölkələri qabaqladığını ortaya qoyurdu. 1997-ci ildə Ümummilli Lider Heydər Əliyev tərəfindən Azərbaycanda Gənclər Günü təsis edildikdən bir müddət sonra, daha dəqiq desək 1998-ci il avqustun 8-12-də keçirilən gənclərin işləri üzrə nazirlərin ümumdünya konfransının tövsiyəsi əsasında BMT Baş Məclisinin 1999-cu il 17 dekabr tarixli qətnaməsi ilə 12 avqust – Beynəlxalq Gənclər Günü elan edildi.

Heydər Əliyev gənclərin bllikli, bacarıqlı, intelektual səviyyəli olmasını tövsiyə edir, bu istiqamətdə müvafiq addımlar atırdı. Bu mənada Ulu Öndərin ötən əsrin 70-80-ci illərində Sovet Azərbaycanına rəhbərlik etdiyi illərdə, eləcə də ittifaq zamanı Moksvada çalışdığı dövrdə xarici ölkələrə azərbaycanlı tələbələrin göndərilməsi ənənəsi yeni dövrün reallıqlarına uyğun şəkildə davam etdirilməyə başlandı və bu proses daha da inkişaf etdirildi. Nəticə etibarilə, 2003-cü ildə dünyanın inkişaf etmiş 40-a yaxın ölkəsində 160-a qədər ixtisas üzrə 3000-dən artıq azərbaycanlı gənc təhsil alırdı. Təkcə Türkiyədə dövlət hesabına təhsil alan 700 azərbaycanlı tələbənin hər birinə təqaüd verilməsi üçün ildə 2,4 milyard manat vəsait ayrılmışdı. İstedadlı gənclərin təhsilə marağını daha da artırmaq və dəstəkləmək üçün Ulu Öndər ali məktəblərə qəbul imtahanlarından ən yüksək bal toplamış abituriyentlərlə şəxsən görüşürdü ki, bu da gənclərdə əlavə stimul yaradır, onların elmə, təhsilə marağını daha da artırırdı. Heydər Əliyevin ali məktəblərə yüksək balla daxil olmuş gənclərə “Prezident təqaüdü”nün verilməsi barədə qərarı Ulu Öndərin həm gənclərə, həm də onların daha bilikli, bacarıqlı olmasına yönəlik diqqətinin, siyasətinin bariz nümunəsi idi.

Ümumiyyətlə, Ümummilli Lider müstəqil Azərbaycana rəhərlik etdiyi illərdə gənclərə yönəlik bir sıra fərman və sərəncamlar imzalaylb ki, bu da onların gələcək həyatında, elm və intelektual səviyyələrinin artmasında mühüm rol oynayıb. 1996-cı il 22 iyun tarixində imzalanmış “Azərbaycanda gənc istedadlara dövlət qayğısı haqqında” Fərmana əsasən istedadlı gənclərə dövlət qayğısını təmin etmək məqsədilə Azərbaycanın gənc istedadlarının “Qızıl kitabı”nın hazırlanması, “Qızıl kitab”a adları yazılmış gənc istedadlara təqdim etmək üçün xüsusi təqaüdün təsis edilməsi, Azərbaycan Respublikasında dövlət gənclər siyasətinin həyata keçirilməsi ilə bağlı tədbirlər planının təsdiq edilməsi, Gənclər və İdman Nazirliyinin nəzdində Gənclərin problemləri üzrə elmi araşdırmalar mərkəzi yaradılması, 2002-ci il 9 aprel tarixində “Gənclər siyasəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun qəbul edilməsi bunun əyani sübutudur.

Günümüzdə dövlət gənclər siyasəti Heydər Əliyev siyasi kursunun layiqli davamçısı Cənab Prezident İlham Əliyev tərəfindən müasir dövrün reallıqları və çağırışlarına uyğun olaraq yeni mərhələyə qədəm qoyub. Gənclərin dövlət idarəçiliyində, ictimai-siyasi proseslərdə fəal iştirakı təşviq olunur. “Azərbaycan gəncliyi” dövlət proqramları, Gənclər Fondu, könüllülük hərəkatları, paytaxt və bölgələrdə açılan “Gənclər Ev”ləri, startap və innovasiya layihələri, 2019-cu ildən etibarən keçirilən “Yüksəliş” müsabiqəsi gənclərin potensialının reallaşmasına geniş imkanlar yaradır. Bütün bunlar həm də gənclərin vətənpərvər ruhda böyüməsi, formalaşması, eyni zamanda onların sosiallaşmasında mühüm rol oynayır.

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyev tərəfindən 2007-ci ilin ölkədə “Gənclər ili” elan olunması həm dövlət başçısının gənclərə olan diqqət və qayğısının tərənnümü, həm də əsası Ulu Öndər tərəfindən qoyulan dövlət gənclər siyasətinin uğurla davam etdirildiyinin göstərici idi.

Cənab İlham Əliyev də Ulu Öndər kimi gənclərin bilik və bacarıqlı olması, müasir tenologiyalara yiyələnməsi, ölkəmiz üçün kadr ordusunun formalaşması istiqamətində müvafiq addımlar atır, müntəzəm olaraq bu məqsədlərə xidmət edən fərman və sərəncamlar imzalayır, dövlət proqramları təsdiq edir. Bu mənada Prezident İlham Əliyev tərəfindən imzalanmış sərəncamlar əsasında reallaşan Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə Dövlət Proqramları xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Sözügedən proqramlar əsasında indiyə qədər minlərlə Azərbaycan gənci xarici ölkələrin nüfuzlu ali təhsil ocaqlarında oxuyaraq ölkəmizin bütün istiqamətlər üzrə kadr potensialının formalaşmasına zəmin yaradıb. Elə 44 günlük Vətən Müharibəsində əldə etdiyimiz tarixi Zəfərdə həmin kadrların, eləcə də Ulu Öndərin siyasəti nəticəsində yetişmiş vətənpərvər gənclərin xidmətləri müstəsna təşkil edirdi.

Göründüyü kimi Azərbaycanda dövlət gənclər siyasəti ardıcıl və strateji xarakter daşıyır. Əgər Ulu Öndər Heydər Əliyev bu siyasətin ideoloji və institusional əsaslarını yaratmışdısa, Cənab İlham Əliyev həmin siyasəti müasir dövrün tələblərinə uyğun şəkildə quraraq uğurla davam və inkilşaf etdirir. Bu gün tam əminliklə deyə bilərik ki, Azərbaycan gəncliyi dövlətin diqqət və qayğısı ilə əhatə olunub və bu proses müsbət dinamika ilə davam edir.

Nəsib Məhəməliyev, Milli Məclisin deputatı

0

“Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin bütün beynəlxalq platformalarda, konfrans və forumlarda iştirakı, oradakı çıxışları yadda qalan olur, mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Dövlət başçısı bir qayda olaraq bu kimi görüşlərdə həm ölkəmizin maraqlarını sərgiləyir, onu nümayiş etdirir, həm də dünyanı düşündürən, qlobal miqyasda artmaqda olan təhdidlər, təhlükələrin aradan qaldırılması istiqamətində səmərəli təkliflər, təşəbbüslərlə çıxış edir. Bu baxımdan Davos İqtisadi Forumu da əhəmiyyətli platforma rolunu oynayır”.

  “Məlum olduğu kimi Azərbaycan Prezidenti yanvarın 19-dan etibarən Davos İqtisadi Forumunda iştirak etmək üçün İsveçrədə işgüzar səfərdədir. Səfərin ilk günündən dövlət başçısı çoxsaylı görüşlər keçirib, bir sıra iclaslarda iştirak edib. Kifayət qədər zəngin keçən görüşlərdə Cənab İlham Əliyev dialoq və görüşlər vasitəsilə regional və qlobal məsələlərə dair rəsmi Bakının mövqeyini beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırır, tərəfdaş ölkələrlə qarşılıqlı anlaşmanı dərinləşdirir. Bu görüşlər beynəlxalq münasibətlərdə etimadın formalaşmasına və strateji tərəfdaşlıqların inkişafına zəmin yaradır.
Bu forumun əsasən iqtisadi mahiyyət daşıdığını nəzərə alsaq, burada keçirilən görüşlər ölkəyə xarici investisiyaların cəlb edilməsi baxımından böyük imkanlar aça bilər. Prezidentin aparıcı şirkətlərin və maliyyə institutlarının rəhbərləri ilə apardığı danışıqlar da məhz bu məqsədə xidmət edir.  Bir sözlə prezidentin Davosdakı fəal fəaliyyəti ölkənin beynəlxalq imicinin möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verir. 
Cənab İlham Əliyevin bu kimi platformalarda aktiv iştirakı, təşəbbüskarlığı istər-istəməz beynəlxalq medianın da diqqətini ölkə başçımıza çevirir. Elə “Euronews” televiziyasına müsahibə də məhz bu marağın, diqqətin göstəricisi idi. Bu və ya digər beynəlxalq forum və konfranslarda Azərbaycan liderindən xarici media qurumlarının telekanallarının müsahibə alması artıq ənənə halını alıb. 
Dövlət başçısı sözügedən telekanala müsahibə zamanı hər zaman olduğu kimi hər şeyi açıq şəkildə ifadə etdi. Həm ölkəmizin mövqeyi, milli maraqları, gələcəyə baxışını ortaya qoydu, həm də ənənəsinə sadiq qalaraq bəlli dairələrə öz mesajını verdi.  Xüsusilə, dövlət başçısı Avropa Parlamentinin qərəzli, qeyri-obyektiv yanaşmasına diqqət çəkərək bildirdi ki, rəsmi Bakı artıq AP-nin hansısa qərar və qətnamələrinə reaksiya vermir. Çünki, dövlət başçısının dediyi kimi Azərbaycana qarşı olan bu qərəzli vəziyyət Azərbaycanın müstəqil siyasətini həzm edə bilməyən xüsusi lobbiçilik qruplarının, xüsusi qüvvələrin fəaliyyətinin nəticəsidir. Bu sıraya Avropa Şurası Parlament Assambleyası da daxildir. Əslində Azərbaycan liderinin bu fikirləri AP və AŞPA-nın öz fəaliyyətindən nəticə çıxarması üçün bir mesajdır. Hər nə qədər buna inamımız az olsa da, hər halda dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi ümid edirik ki, Avropa Parlamentinin üzvləri özlərində cəsarət taparaq Azərbaycana qarşı ədalətsiz mövqelərini yenidən nəzərdən keçirəcəklər”.

 Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatına Cənab İlham Əliyevin layiq görülməsi gözlənilən idi. Çünki Azərbaycan lideri bütün istiqamətdə olan fəaliyyətləri ilə həmin mükafatı almağı haqq edir: “Bir qayda olaraq sözügedən mükafat dünyada sülhün, tolerantlığın, multikultural dəyərlərin və dinlərarası dialoqun təşviqinə verdiyi töhfələrlə seçilən şəxslərə və qurumlara təqdim olunur. Bütün bu qeyd edilən müsbət keyfiyyətləri Cənab İlham Əliyev özündə cəmləşdirir. İlham Əliyev hələ Dağlıq Qarabağ münaqişəsi mövcud olduğu illərdə problemin sülh yolu ilə həllinə tərəfdar olub, hər zaman danışıqlar vasitəsilə məsələnin həllindən yana olub. 44 günlük Vətən müharibəsində tarixi Zəfərimizdən sonra da İlham Əliyev sülh tərəfdarı kimi çıxış edir. Baxmayaraq ki, bir qayda olaraq qalib ölkə sülhə meyilli olmur, daha çox güc amilinə üstünlük verir. Lakin Azərbaycan Prezidenti regiona daimi, qalıcı sülhün gəlməsi üçün Ermənistanla sülh müqaviləsinin imzalanmasına ciddi şəkildə çalışır. 
Digər tərəfdən İlham Əliyevin rəhbərliyi altında ölkəmiz qalib dövlət olmaqla yanaşı, eyni zamanda multikultural və dini tolerant ölkə kimi də tanınır. Multikulturalizm və dini tolerantlığın qorunması İlham Əliyevin fəaliyyətinin əsas ana xəttini təşkil edir. Bu siyasət də öz növbəsində beynəlxalq aləm tərəfindən ciddi şəkildə izlənilir və öz layiqli qiymətini alır.
Heç kimə sirr deyil ki, İlham Əliyevin rəhbərliyi dövründə Azərbaycan multikulturalizm və dini tolerantlıq sahəsində özünəməxsus bir model formalaşdırıb. Müsəlmanların, xristianların, yəhudilərin və digər dini icmaların əsrlərdir sülh şəraitində birgə yaşadığı Azərbaycan bu dəyərləri dövlət siyasəti səviyyəsinə yüksəldib. Məscidlərin, kilsələrin və sinaqoqların bərpası və qorunması, dini icmalara dövlət dəstəyinin göstərilməsi Azərbaycanın təkcə regional deyil, qlobal miqyasda tolerant cəmiyyət nümunəsi kimi qəbul olunmasına səbəb olub. Həm sadaladığımız amillər, həm Azərbaycanın Şərqlə Qərb arasında körpü rolu oynaması, eyni zamanda Cənab İlham Əliyevin qlobal dialoqa verdiyi töhfə və Bakının İslam dünyası ilə Avropa arasında mühüm dialoq platformasına çevrilməsi Azərbaycan liderinə Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatının verilməsini şərtləndirən amillərdəndir”.
                                               

                                                                                   Milli Məclisin deputatı Nəsib Məhəməliyev

0

Balakən rayonunda 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi anılıb

Azərbaycan xalqının qan yaddaşına əbədi həkk olunmuş 20 Yanvar hadisələrindən otuz altı il ötür. Qanlı faciədən uzun illər keçməsinə baxmayaraq, xalqımız o müdhiş gecəni daim xatırlayır, bu vəhşiliyi törədənlərə öz dərin nifrətini bildirir.

Müasir Azərbaycan tarixinin ən faciəli, eyni zamanda, xalqımızın azadlıq mübarizəsinin ən şanlı səhifələrindən olan 20 Yanvar qurbanlarının xatirəsi Balakən rayonunda dərin hörmətlə anılıb.

Qanlı Yanvar faciəsinin ildönümü ilə əlaqədar Balakən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Natiq Ağayev, hüquq-mühafizə orqanlarının, idarə, müəssisə, təşkilatların rəhbər şəxsləri və kollektivləri, şəhid ailələri, qazilər, ictimaiyyət nümayəndələri  Şəhidlər xiyabanını ziyarət edərək şəhidlərinin xatirəsinə ucaldılmış abidənin önünə, həmçinin Azərbaycanın müstəqilliyi, ərazi bütövlüyü və suverenliyi uğrunda canlarından keçərək şəhidlik zirvəsinə yüksəlmiş Vətən övladlarının məzarları üzərinə tər qərənfillər düzüb, şəhidlərin ruhuna dualar oxuyub, onların xatirəsini ehtiramla yad ediblər

Saat 12:00-da 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib, rayon ərazisində avtomobillərin hərəkəti dayandırılıb.

                                                                    Yeni Balakən

• Facebook

1

20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının yaddaşında həm böyük bir faciə, həm də qəhrəmanlıq səhifəsi kimi qalır

Tarixən xalq olaraq başımıza gətirilən faciələrdən daha birinin ildönümü astanasındayıq. 36 il əvvəl Rus qoşunlarının Azərbaycan xalqına qarşı həyata keçirdiyi qətliamın, 20 Yanvar faciəsinin ildönümü ərəfəsindəyik.
          Yaxın və uzaq tariximizə nəzər yetirdikdə aydın şəkildə görürük ki, Azərbaycan xalqının başına gətirilən bütün bəlaların, faciələrin arxasından bu və ya digər formada bolşevik-daşnak işbirliyi və onların qurduğu planlar çıxıb. İstər 1918-ci ilin mart qırğınları olsun, istər 1920-ci ildə Xalq Cümhuriyyətinin süquta uğradılması, istərsə də XX əsrdə Azərbaycan xalqına yaşadılan digər müsibətlər, ən nəhayət 1990-cı ilin 20 Yanbar faciəsi.
          20 Yanvar qırğını ötən əsrin 90-cı illərində Azərbaycan xalqının üzləşdiyi ən faciəvi hadisələrdən biridir. Faciənin baş vermə səbəbi, onu doğuran məqamlar və nəticəyə nəzər yetirdikdə həmin qətliamın planın da bolşevik-daşnak ittifaqının davamı olaraq SSRİ-Ermənistan işbirliyi nəticəsində meydana gəldiyini görürük. Aydın olur ki, 20 Yanvar faciəsi təsadüfi hadisə deyildi, uzun illər boyu formalaşan siyasi, milli və geosiyasi proseslərin, xüsusilə də Ermənistanın Azərbaycana qarşı baş qaldıran işğalçılıq siyasətinin və Sovet imperiyasının ədalətsiz mövqeyinin nəticəsi idi.
         Belə ki, 1980-ci illərin sonlarında SSRİ-də baş qaldıran proseslər, “yenidənqurma” və “aşkarlıq” siyasəti erməni millətçi dairələrini Azərbaycana qarşı hərəkətə keçirdi. Moskvadan siyasi dəstək alan ermənilər Azərbaycanın tərkib hissəsi olan Dağlıq Qarabağa ərazi iddiaları irəli sürməyə başladılar. 1988-ci ildən etibarən Ermənistan SSR və Dağlıq Qarabağdakı erməni separatçıları açıq şəkildə ərazi iddiaları irəli sürür, mitinqlər keçirir, azərbaycanlı əhaliyə qarşı təzyiq və zorakılıqlar həyata keçirirdilər. Getdikcə artan erməni təxribatları və özünü büruzə verən düşmənçilik münasibəti nəticəsində yüz minlərlə azərbaycanlı Ermənistan ərazisindən deportasiya edildi, kəndlər yandırıldı, insanlar öz doğma torpaqlarından qovuldu. Bütün bunlar açıq-aşkar işğalçılıq və etnik təmizləmə siyasətinin təzahürü idi. O vaxtıki ittifaq rəhbərliyi Ermənistanın təcavüzkar siyasətinə lazımi hüquqi və siyasi qiymət vermək əvəzinə, hadisələrə ikili standartlarla yanaşması, ermənilərin separatçı çıxışlarının “xalq hərəkatı” kimi təqdim olunması Azərbaycan cəmiyyətində haqlı olaraq ciddi narazılıq doğurdu.
      Bu dövrdə SSRİ-də artıq siyasi, iqtisadi və ideoloji böhran hökm sürürdü. İttifaqın tərkibində olan xalqlar, o cümlədən Azərbaycan xalqı da azadlıq, suverenlik və milli hüquqlar tələbi ilə ayağa qalxmışdı. Həm bu, həm də Qarabağ problemi, daha dəqiq desək ermənilərin təcavüzkar siyasətinin baş qaldırması, buna qarşılıq olaraq isə mərkəzi hakimiyyətin ədalətsiz mövqeyi, milli ləyaqətin tapdalanması xalqın narazılığını daha da dərinləşdirirdi. Bakıda və respublikanın müxtəlif bölgələrində keçirilən kütləvi mitinqlər sovet rəhbərliyini ciddi şəkildə narahat edirdi. Mövcud problem yoluna qoymaq, xalqın tələbini nəzərə alaraq problem dialoq və siyasi yolla həlll etmək əvəzinə, Moskva ənənəvi cəza metodundan istifadə etməyə üstünlük verdi. Silahsız, din insanlara qarşı güc tətbiqini seçdi.
         1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin baş katibi Mixail Qorbaçovun əmri ilə SSRİ Müdafiə Nazirliyi, Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi və Daxili İşlər Nazirliyinin qoşun hissələri Bakıya və Azərbaycanın bir neçə rayonuna yeridildi, dinc əhali ağır texnikadan və müxtəlif tipli silahlardan atəşə tutularaq kütləvi qətlə yetirildi. 20 Yanvar qırğınları nəticəsində ümumilikdə, 147 nəfər öldürüldü, 744 nəfər yaralandı. Bundan başqa 841 nəfər qanunsuz olaraq həbs edildi, 200 ev və mənzil, 80 avtomaşın, o cümlədən təcili yardım maşınları, dövlət əmlakı və şəxsi əmlak məhv edildi. Dövlət, ictimai və şəxsi əmlaka həmin dövrün qiymətləri ilə 5.637.286 rubl miqdarında maddi ziyan vuruldu. İttifaqın əli qanlı dəstələrinin əməliyyatı yalnız Bakı ilə kifayətlənmədi. Eyni zamanda rus qoşunları dinc xalqa qarşı vəhşiliyini paytaxtdan xeyli uzaqda olan Neftçala və Lənkəranda da davam etdirdi. Nəticədə hər iki rayondan ümumilikdə 8 nəfər qətlə yetirildi.
       20 Yanvar faciəsi məhz ona görə bolşevik-daşnak işbirliyinin davamı kimi xarakterizə edilir ki, Azərbaycan xalqına qarşı törədilən həmin qırğında da Moskva ermənilərdən geniş istifadə etmişdi. Belə ki, Azərbaycana göndərilən ordu hissələrinin tərkibinə Stavropoldan, Rostovdan, Krasnodardan səfərbər edilmiş erməni zabit və əsgərləri, həmçinin keçmiş ittifaq dövlətinin müxtəlif subyektlərindəki hərbi məktəblərdə təhsil alan erməni kursantları da cəlb edilmişdi.
       20 Yanvar faciəsi Sovet imperiyasının öz vətəndaşlarına qarşı törətdiyi qanlı cinayət olmaqla yanaşı, Ermənistanın işğalçılıq siyasətinə qarşı çıxan Azərbaycan xalqının iradəsini qırmaq cəhdi idi. Lakin bu qanlı hadisə xalqın azadlıq əzmini daha da gücləndirdi.
        Eyni zamanda bu hadisə sovet sisteminin əsl mahiyyətini açıq şəkildə göstərdi. “Xalqlar dostluğu”, “insan hüquqları”, “sosialist humanizmi” kimi şüarların arxasında gizlənən qəddar üz həmin gecə bütün çılpaqlığı ilə üzə çıxdı. Tarixin acı ironiyası da elə burada idi ki, öz vətəndaşlarını qoruduğunu iddia edən dövlət, onları öz tankları ilə məhv etdi.
      20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqının yaddaşında həm böyük bir faciə, həm də qəhrəmanlıq səhifəsi kimi qalır. Bu hadisə göstərdi ki, xalq öz torpaqlarını və milli hüquqlarını qorumaq uğrunda canından keçməyə hazırdır.
      Maraqlısı odur ki, 20 Yanvar hadisələrindən dərhal sonra Sovet İttifaqının rəsmi dairələri baş verənləri ört-basdır etməyə, hadisələri təhrif olunmuş şəkildə dünya ictimaiyyətinə təqdim etməyə çalışırdı. Belə bir şəraitdə Moskvada yaşayan Heydər Əliyev şəxsi həyatına qarşı baş verə biləcək təhlükələrə baxmayaraq, Azərbaycanın haqq səsini dünyaya çatdırmaq üçün cəsarətli addım atdı. 1990-cı il yanvarın 21-də Ulu Öndər SSRİ rəhbərliyinin xalqımıza qarşı həyata keçirdiyi qətliamı açıq şəkildə pisləyərək, Moskva şəhərində Azərbaycanın Daimi Nümayəndəliyində verdiyi bəyanatla bu hadisəyə ilk siyasi-hüquqi qiymətini vermiş oldu.
      Heydər Əliyev həmin bəyanatında Sovet rəhbərliyini, xüsusilə də Mixail Qorbaçovu Azərbaycan xalqına qarşı törədilən cinayətdə ittiham etdi. Heydər Əliyev, “Azərbaycana kənardan böyük ordu kontingenti yeridilmişdir. Respublikada neçə ordu birləşməsinin olduğu mənə yaxşı bəllidir. Azərbaycanda kifayət qədər – 4-cü ordu, Xəzər Hərbi Dəniz Donanması, desant qoşunlarının diviziyası, Hava Hücumundan Müdafiə Qoşunları, DİN-in daxili qoşun birləşmələri vardır. Oraya əlavə qoşun yeritmək nəyə lazım idi? Əgər belə zərurət var idisə, orada yerləşən hərbi hissələrdən də istifadə etmək olardı. Belə qərar qəbul edən Azərbaycan rəhbərliyi, hamıdan əvvəl isə Azərbaycanı qoyub qaçmış Vəzirov, öz xalqı qarşısında məsuliyyət daşımalıdır”,-deyə tələb etdi.
      Bu çıxış təkcə Azərbaycanın deyil, bütün Sovet məkanında azadlıq uğrunda mübarizə aparan xalqlar üçün cəsarət nümunəsi oldu. Ulu öndər öz mövqeyi ilə göstərdi ki, siyasi təzyiqlər və təhlükələr heç vaxt həqiqətin qarşısını ala bilməz.
       Heydər Əliyevin fəaliyyəti yalnız bəyanatla məhdudlaşmadı. O, beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini 20 Yanvar faciəsinə yönəltmək, bu qanlı hadisənin əsl mahiyyətini dünya mediasına çatdırmaq üçün ardıcıl və məqsədyönlü iş apardı. Məhz onun təşəbbüsü və siyasi iradəsi nəticəsində 20 Yanvar faciəsi Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş hərbi cinayət kimi dəyərləndirilməyə başlandı.
          20 Yanvar qətliamına hüquqi-siyasi qiymətin verilməsi də məhz Ulu Öndərin sayəsində mümkün oldu. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1990-cı il noyabrın 21-də Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisində 20 Yanvar faciəsinə siyasi-hüquqi qiymət verən qərar qəbul edildi. Azərbaycan xalqının ümumi rəyini özündə təcəssüm etdirən bu qərar Ulu Öndər Heydər Əliyev qətiyyətinin təzahürü kimi tarixə düşdü. Sənəddə respublika səviyyəsində 20 yanvar faciəsinə siyasi-hüquqi qiymətin verilməsi ölkə rəhbərliyindən tələb edilirdi.
        1993-cü ildə xalqın təkidli tələbi ilə Heydər Əliyevin yenidən hakimiyyətə qayıdışından sonra 20 Yanvar hadisələrinə dövlət səviyyəsində hüquqi-siyasi qiymət verildi. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin qərarı ilə bu faciə Sovet imperiyasının Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi cinayət kimi tanındı. Eyni zamanda, 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsinin əbədiləşdirilməsi, Şəhidlər xiyabanının milli ziyarətgaha çevrilməsi də Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır.
            Bir sözlə, 20 Yanvar faciəsinin dünyaya çatdırılmasında Heydər Əliyevin xidmətləri misilsizdir. O, həm Sovet totalitar rejiminin ən sərt dövründə, həm də müstəqil Azərbaycan dövlətinin qurucusu kimi bu hadisəyə tarixi ədalət prizmasından yanaşdı. Heydər Əliyevin qətiyyətli mövqeyi sayəsində 20 Yanvar faciəsi təkcə Azərbaycan xalqının yaddaşında deyil, beynəlxalq ictimaiyyətin şüurunda da qanlı imperiya cinayəti kimi yer aldı.
        Son 5 ilə qədər azadlıq, müstəqillik, torparlarımızın bütövlüyü uğrunda canlarını fəda edən şəhdilərimizi boynu bükük, qaməti əyilmiş şəkildə ziyarət edirdiksə, bu gün biz müqəddəs məkana, Şəhidlər Xiyabanına alnı açıq, başı dik gedirik. Şəhidlərimizi qürurla anırıq. Çünki onların da ruhu artıq şaddır. Ən böyük arzuları olan torpaqlarımız azaddır, suverendir. Şəhidlərimizin ən böyük arzusunu Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu reallaşdırdı. Xalqımızın 30 illik torpaq həsrətinə son qoyuldu, ərazilərimiz erməni işğalından azad edildi. 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən uğurlu antiterror tədbirləri nəticəsində isə suverenliyimiz tam bərpa olundu. İndi bütün ərazilərimizdə Azərbaycanın üçrəngli Bayrağı dalğalanır.

Nəsib Məhəməliyev, Milli Məclisin deputatı

1

Azərbaycanda əhalinin həyat şəraitinin yaxşılaşdırılması, bütün kommunal sahələrə əlçatanlığının artırılması, xidmət növlərinin günümüzün tələbləri səviyyəsinə qaldırılması istiqamətində davamlı olaraq kompleks tədbirlər həyata keçirilir. Etiraf etmək lazımdır ki, bu istiqamətdə Regionların sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramları xüsusi əhəmiyyət kəsb edib. 2004-cü ildən mərhələli şəkildə həyata keçirilən bu proqramların uğurlu icrası nəticəsində təkcə paytaxt deyil, eləcə də regionlarda, hətta ən ucqar dağ kəndlərində belə əhalinin uzun illər yığılıb qalan kommunal problemləri həllini tapıb, təbii qaz, elektrik enerjisi, içməli su kimi xidmətlər yaxşılaşdırılıb, yol infrastrukturu kimi həyati vacib məsələ həllini tapıb. Məhz həyata keçirilən uğurlu işlərin nəticəsidir ki, bu gün respublikanın ən ucqar dağ kəndi belə təbii qazla təmin edilib, elektrikləşdirilib, bir vaxtlar keçilməz olar kənd yolları belə yenidən qurulub, abadlaşdırılıb.
  Bir vaxtlar elektrik enerjisini qonşu ölkələrdən idxal etdiyimiz halda, bu gün əhali daxili mənbələrimiz, istehsal etdiyimiz elektrik hesabına enerji ilə təmin olunur. Paralel olaraq alternativ enerji mənbələrinin inkişaf etdirilməsi, yaşıl enerjiyə keçidin tətbiqi sahəsində atılan addımlar enerji təhlıükəsizliyimizin təmin olunmasında mühüm rol oynayır.
Əhalinin təbii qaza olan təlıbatının qarşılanması istiqamətində də ötən 20 ildən artıq müddətdə, daha dəqiq desək Dövlət Proqramlarının uğurlu icrası nəticəsində ciddi nəticələr əldə edilib. Məhz həyata keçirilən tədbirlərin nəticəsidir ki, bu gün əhalinin 96 faizi təbii qazla təchiz edilib. Vaxtilə qaz təchizatımız daxili tələbatı ödəməyə imkan vermədiyi, qazı da xaricdən idxal etdiyimiz halda, bu gün mənzərə tamamilə fərqlidir. Bu gün dünyanın 10-dan çox ölkəsinə məhz Azərbaycan qazı satırıq. Sevindirici haldır ki, bu göstərici ildən-ilə artmaqdadır.
  Eyni ilə əhalinin içməli su təminatı istiqamətində də dövlət səviyyəsində ötən illər ərzində həm paytaxt, həm də regionlarda kifayət qədər işlər görülüb, içməli suya olan tələbat xeyli dərəcədə yaxşılaşdırılıb. Bu məqsədlə yeni sutəmizləyici qurğular inşa olunub, Oğuz-Qəbələ-Bakı su kəməri çəkilib, Kür çayının keçdiyi ərazilərdə sutəmizləyici qurğular inşa olunub. Bundan başqa son 20 il ərzində dörd böyük su anbarı inşa olunub və bu su anbarlarının potensialı 500 milyon kubmetrdən çoxdur. Onların arasında xüsusilə “Taxtakörpü”, “Şəmkirçay” su anbarlarını qeyd etmək yerinə düşər. Prezident İlham Əliyevin dediyi kimi əgər bu su anbarları tikilməsəydi, bu gün həm Bakının su təchizatı, həm də qərb zonasının su təchizatı böyük problemlərlə üzləşə bilərdi. “Taxtakörpü” su anbarı bizə imkan verdi ki, Samur çayının sularını “Ceyranbatan” su anbarına yığaq və orada ehtiyat yaransın. O cümlədən “Ceyranbatan” su anbarı tamamilə yenidən qurulub, yeni, müasir təmizləyici qurğular kompleksi inşa edilib.
  Bütün bu tədbirlər əhalinin içməli su ilə təminatında mühüm rol oynasa da, lakin günümüzün reallığı, qlobal və yerli səviyyədə müşahidə edilən içməli su çatışmamazlığı, xüsusilə də ekoloji risklər və ətraf mühitdə baş verən mənfi tendensiyalar səbəbindən su hövzələrinin quruması bu sahəyə daha çox diqqət ayrılmasını zərurətə çevirir. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə yanvarın 12-də Bakı şəhərində və Abşeron yarımadasında su təchizatı, yağış və tullantı suları sistemlərinin təkmilləşdirilməsinə dair 2026–2035-ci illəri əhatə edən Dövlət Proqramına həsr olunmuş müşavirə məhz həmin zərurətdən irəli gəlirdi.
  Əvvəla onu qeyd etmək lazımdır ki, sözügedən proqram təkcə paytaxt və ətraf ərazilər üçün deyil, bütövlükdə ölkənin regionlarını əhatə edir. Proqram əsas sosial xidmət sahələri üçün strateji təsirlərə malikdir.
Dövlət Proqramının əsas məqsədlərindən biri heç şübhəsiz ki, Bakı və Abşeron yarımadasında illərlə yığılıb qalmış su, kanalizasiya və yağış suları ilə bağlı problemləri sistemli şəkildə aradan qaldırmaqdır. Məhz bu problemlərin həlli dövlət büdcəsində fövqəladə və plansız xərclərin azalmasına, idarəetmədə sabitliyin təmin olunmasına şərait yaradacaq. Nəticə etibarilə, azad olunan maliyyə və inzibati resurslar regionların sosial-iqtisadi inkişafına yönəldilə biləcək.
Bakı və Abşeron üçün hazırlanmış Dövlət Proqramı faktiki olaraq ölkə üzrə su təsərrüfatının modernləşdirilməsi üçün nümunəvi model rolunu oynayır. Burada tətbiq olunacaq müasir texnologiyalar, rəqəmsal idarəetmə mexanizmləri, itkilərin minimuma endirilməsi və ekoloji standartlara uyğun yanaşmalar gələcəkdə regionlarda da tətbiq edilə bilər. Bu, gələcəkdə Gəncə, Sumqayıt, Mingəçevir, Şirvan, Lənkəran və digər şəhərlərdə su və kanalizasiya sistemlərinin eyni standartlar əsasında yenidən qurulmasına yol açacaq. Nəticədə regionlar arasında kommunal xidmətlərin keyfiyyət fərqi azalacaq, vətəndaş məmnunluğu yüksələcək.
  44 günlük Vətən müharibəsidən sonra işğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan geniş miqyaslı quruculuq abadlıq işləri bölgədə su təsərrüfatının yenidən qurulması prosesində də özünü göstərir. Çünki işğal dövründə bütün yeraltı və yerüstü sərvətlər kimi su hövzələri də erməni terrorunun, vandaliziminin qurbanına çevrilib. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi vaxtilə Ermənistan tərəfindən dağıdılmış və yararsız vəziyyətə salınmış su anbarları əsaslı təmir edilib:Onların arasında, ilk növbədə “Sərsəng” su anbarını qeyd etməliyəm. Bu, nəinki azad edilmiş ərazilərdə, bütövlükdə ölkəmizdə ən böyük su anbarlarından biridir. Vaxtilə torpaqlarımız işğal altında olanda Ermənistan dövləti bizə qarşı su terroru da həyata keçirirdi. “Sərsəng” və “Suqovuşan” su anbarlarının sularının bağlanması və sudan bir silah kimi istifadə edilməsi bizə böyük problemlər yaradırdı. Su lazım olan aylarda kəsilirdi, ondan sonra buraxılırdı və bu, böyük daşqınlara səbəb olurdu. Yəni, əslində, Ermənistan dövləti su terroru həyata keçirirdi. Bu gün isə “Suqovuşan” su anbarı, “Sərsəng” su anbarı tamamilə yenidən qurulub. Azad edilmiş digər torpaqlarda – Füzuli rayonunda “Köndələnçay” – üç su anbarı yenidən qurulub, Ağdam rayonunda “Xaçınçay” su anbarı yenidən qurulub. Laçın rayonunda tamamilə yenidən qurulmuş “Zabuxçay” su anbarı bu gün artıq istismardadır. Azad edilmiş ərazilərdə daha iki böyük su anbarının – “Həkəriçay”, “Bərgüşadçay” su anbarlarının tikintisi də nəzərdə tutulur və artıq hazırlıq işləri gedir. Yəqin ki, biz bu il artıq praktik işlərə başlayacağıq”.
   Bu bir danılmaz reallıqdır ki, güclü yağışlar zamanı şəhər nəqliyyatı və digər infrastruktur ciddi sınaqla üzləşir. Bu baxımdan yağış və tullantı sularının düzgün idarə olunması ekoloji tarazlığın qorunmasında mühüm rol oynayır. Təsadüfi deyil ki, müşavirədə dövlət başçısının diqqət yetirdiyi əsas məsələlərdən biri də bu oldu. Dövlət başçısı diqqətə çatdırdı ki, bu gün kanalizasiya xidməti göstərilən əhali cəmi 50 faiz təşkil edir. Proqramın icrası nəticəsində bu, 95 faizə çatdırılmalıdır. Müşavirədən aydın oldu ki, yağış sularının idarə olunması üçün Bakının 30 küçəsində yeni kollektor şəbəkəsi də qurulacaq və bunun çox böyük faydası olacaq.

Təmiz içməli su və müasir kanalizasiya sistemi hər bir ölkədə ictimai sağlamlığın əsas təminatçılarından biridir. Dövlət Proqramının icrası Bakı və Abşeron ərazisində sanitariya-gigiyenik vəziyyətin ciddi şəkildə yaxşılaşmasına səbəb olacaq. Bu isə su mənşəli xəstəliklərin azalmasına, profilaktik səhiyyə tədbirlərinin səmərəliliyinin artmasına şərait yaradacaq.

Proqram çərçivəsində çirkab suların nəzarətsiz şəkildə torpağa və su hövzələrinə axıdılmasının qarşısı alınacaq. Bu isə Xəzər dənizinin, yeraltı suların və əkin sahələrinin qorunmasına töhfə verəcək.

Ümumiyyətlə, Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə həyata keçirilən bu Dövlət Proqramı regionların inkişafı, sosial xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və ekoloji təhlükəsizliyin təmin olunması baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu proqram bir daha göstərir ki, Azərbaycanda infrastruktur layihələri insan amilinə, sosial rifaha və uzunmüddətli inkişaf hədəflərinə xidmət edən düşünülmüş dövlət siyasətinin tərkib hissəsidir.

Nəsib Məhəməliyev, Milli Məclisin deputatı

0

Balakən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Natiq Ağayev Qazma kəndində sakinlərin müraciətlərini dinləyib

2026-cı il yanvar ayının 15-də rayon icra hakimiyyətinin başçısı Natiq Ağayev Qazma kəndində səyyar qəbul keçirib. Qəbulda Balakən Rayon İcra Hakimiyyəti başçısı Aparatının məsul əməkdaşları, xidmət təşkilatlarının rəhbər işçiləri və kənd sakinləri iştirak ediblər.

  Balakən Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Natiq Ağayev çıxış edərək ictimai-siyasi sahədə baş verən mühüm hadisələrə toxunub, qarşıda duran vəzifələrdən danışıb. Həmçinin ölkəmizdə əhalinin rifahının yaxşılaşdırılması istiqamətində atılan addımlar, həyata keçirilən sosial siyasətdən bəhs edib. Balakən rayonunda icra olunan abadlıq-quruculuq işləri və əhalinin sosial problemlərinin həlli ilə bağlı görülən tədbirlər barədə iştirakçılara ətraflı məlumat verib.

Qazma kənd inzibati ərazi dairəsi üzrə nümayəndə Bəşir İbrahimov çıxış edərək kəndin əhalisi, sosial-iqtisadi inkişafı, məşğulluq vəziyyəti və ərazidə həyata keçirilən işlər barədə, həmçinin  son səyyar qəbul zamanı qaldırılan məsələlərin icra vəziyyəti ilə bağlı məlumat verib.

Sonra kənd sakinlərinin müraciətlərinə baxılıb. Kənd sakinləri Şambulbinə kənd tam orta ümumtəhsil məktəbi üçün yeni binanın tikilməsi, kənddaxili yolların asfaltlanması, həmçinin cari təmir işlərinin aparılması, marşurut dayanacaqlarının quraşdırılması və digər məsələlərlə bağlı rayon rəhbərinə müraciət ediblər.

Vətəndaşların müraciətləri ayrı-ayrılıqda dinlənilib, məsələlər müzakirə edilib və həll olunması üçün aidiyyəti üzrə tapşırıqlar verilib.

Vətəndaşlar problemlərinin həlli istiqamətində göstərilən diqqət və qayğıya görə ölkə rəhbərliyinə minnətdarlıqlarını bildiriblər.

 Qeyd edək ki, Prezident İlham Əliyevin müvafiq tapşırıq və tövsiyələrinə uyğun olaraq keçirilən səyyar görüşlər mütəmadi olaraq davam etdirilir.

                                                                                       Yeni Balakən